131028_HIST_OrsonWelles.jpg.CROP.promovar-medium2

Orson Welles, photographed by Carl Van Vechten, March 1, 1937.

Vandaag, woensdag 6 november, is het 75 jaar geleden dat Orson Welles een hoorspel produceerde voor de radio over de invasie van wezens van de planeet Mars. Een hoorspel dat op zich heel erg waarheids getrouw in elkaar was gestoken alsof het echt gebeurde. Waar het hoorspel echter met name bekend om is geworden is de paniek die er onder de Amerikaanse bevolking zou zijn uitgebroken omdat men dacht dat de invasie berichtgeving echt was. De berichtgeving rond de paniek uitbarsting is tot voor kort in allerlei artikelen, uitzendingen en boeken bevestigd geworden.

Nu blijkt er een probleempje te zijn. De zogenaamde paniek die was uitgebroken blijkt zeer kleinschalig te zijn geweest. Het mocht de naam van paniek eigenlijk niet dragen. Waarom is het dan zo opgeklopt? Naar nu blijkt hebben indertijd de kranten de zogenaamde paniek enorm opgeklopt om de radio schade toe te brengen.  De kranten probeerden aan te tonen dat het management van de radio relschoppers waren en niet te vertrouwen.  Kranten hadden het in de tijd van de Grote Depressie erg moeilijk omdat adverteerders overliepen naar het nieuwe medium de radio.

131028_HIST_OrsonWellesDailyNews.jpg.CROP.promovar-medium2

New York Daily News front page from Oct. 31, 1938.
Photo by New York Daily News Archive via Getty Image

 

Met name de Daily News bracht het breed op de voorpagina hoewel ze wisten dat het allemaal niet zo’n vaart liep. Wat verder gebeurde was te voorspellen. Na verloop van tijd bleven de krantenberichten over de paniek in het geheugen van de mensen vast te blijven zitten en werd als de waarheid beschouwd. Het leek uiteindelijk wel alsof iedereen in Amerika toentertijd aan de radiobuis gekluisterd was geweest.

Niets was minder waar. Veel minder hadden de uitzending daadwerkelijk gehoord en nog veel minder mensen waren in paniek geraakt. Een luisteronderzoek uit die periode  onder 5000 huishoudens wees uit dat maar 2% naar het programma aan het luisteren waren. Deze mensen gaven aan dat ze naar een voorstelling of het programma van Orson Welles aan het luisteren waren. Niet naar een nieuwsuitzending .

 

De paniek berichtgeving kreeg echter 10 jaar later een wetenschappelijke basis toen Hadley Cantril, een onderzoeker van Princeton, aangaf dat rond de 1 miljoen Amerikanen geschrokken naar de War of the Worlds uitzending hadden geluisterd. Hij baseerde zich op een onderzoek dat zes weken na de uitzending was gepubliceerd door het Amerikaanse Instituut voor Publieke Opinie dat rapporteerde op basis van bedenkelijke gegevens, hevig beïnvloed door de sensationele krantenberichten ten tijde van de uitzending.

Dat aan de mythe van de paniek rond de uitzending tot op heden nog  steeds vastgehouden is te wijten aan complexe mix van redenen. Sommige politiek van aard en anderen weer financieel want radio moet interessant blijven voor adverteerders. De PBS documentaire over dit onderwerp diept het allemaal uit en probeert de mythe naar de geschiedenis te verwijzen. Maar zoals we allen weten is het vaak interessanter de mythe te blijven geloven dan de waarheid te kennen.

 

 

Bron: http://www.slate.com/articles/arts/history/2013/10/orson_welles_war_of_the_worlds_panic_myth_the_infamous_radio_broadcast_did.html

Advertisements